بانك و بيمه : تداوم عصر استقلال بانك مركزي
سه شنبه، 28 دی 1395 - 08:36 کد خبر:50053
*دكتر پويا جبل عاملي

به گزارش بانك و بيمه ( bima.ir )، در دو سوي اقيانوس اطلس پوپوليست‌ها بيدار شده‌اند، آن هم در جوامعي كه كمتر كارشناسي انتظار آنان را مي‌كشيد. هر چند هنوز معلوم نيست برگزيت چه ارمغاني براي مردم بريتانيا دارد و ترامپ كه اين هفته رياست‌جمهوري خود را آغاز مي‌كند، چه بر سر ايالات‌متحده خواهد آورد؛ اما از هم‌اكنون مي‌توان گفت سر برآوردن اين پديده‌ها حداقل براي استقلال بانك مركزي دردسرساز است.
طي سه دهه گذشته اقتصاددانان با بنا نهادن عصر استقلال بانك مركزي، دوره‌اي بي‌بديل از تورم ناچيز را در نظام پولي بدون پايه طلا رقم زده‌اند، اما گويي در دو اقتصادي كه وامدار اين عصر بوده‌اند، شرايط در حال تغيير است. استقلال بانك مركزي وقتي معني مي‌يابد كه اجماعي كلان در مورد اهداف سياست پولي وجود داشته باشد. تيم اقتصادي ترامپ اين اجماع را به چالش كشيده است و فدرال رزرو را يكي از عوامل به‌وجود آمدن وضعيت فعلي اقتصاد كه از منظر ترامپ فاجعه است، مي‌داند. تا ماه فوريه سال آينده ميلادي ترامپ قادر نخواهد بود يلن را از مسند رياست فدرال رزرو به پايين كشد و حتي پس از آن نيز وي تنها مي‌تواند از اعضاي هيات عامل اين بانك كسي را بر مسند رياست بنشاند؛ اما از هم‌اكنون مشخص است كه بانك مركزي ايالات‌متحده دوره‌اي بسيار سخت را براي انجام سياست‌هاي پولي مستقل پيش‌رو دارد و ترامپ تا از سياست‌هاي فدرال رزرو راضي نباشد، دست از فشار بر آن برنخواهد داشت. از آن سو ترزا مي‌ نيز چند بار در مورد آثار مخرب سياست پولي بانك مركزي انگلستان صحبت كرده است و خواهان تغيير رويه در سياست‌هاي اين بانك شده است.
آنچه مشهود است، با تحولات سياسي سال 2016 در ايالات‌متحده و بريتانيا، ديگر استقلال بانك مركزي در قلمرو پوپوليست‌ها رنگ گذشته را ندارد. ابدا بر آن نيستيم كه باور كنيم در اين كشورها استقلال بانك مركزي يك‌شبه از بين مي‌رود و در نتيجه نوسان قيمتي بروز خواهد كرد؛ اما روند نامطلوبي است كه آغاز شده است. اما اين سوي دنيا، اخبار ديگري به گوش مي‌رسد. اتحاديه كاركنان بانك مركزي هند، در نامه‌اي سرگشاده خطاب به رئيس اين بانك از وي خواستند كه از استقلال بانك مركزي در برابر دولت محافظت كند. تصميم دولت هند به تغيير اسكناس درشت اين كشور و فرآيند اجرايي آن باعث شده تا اين اتحاديه ضمن نشان دادن نارضايتي خود از رابطه ميان بانك مركزي و دولت، در عين حال استقلال سازماني كاركنان خود را به رخ كشد. امري كه كمتر مي‌توان سراغي از آن را در ديگر بانك‌هاي مركزي دنيا گرفت.
هنوز آلترناتيو بهتري نسبت به استقلال بانك مركزي براي رسيدن به ثبات قيمتي وجود ندارد. اگرچه روندي براي تحت‌الشعاع قراردادن آن در كشورهايي كه سال‌ها است به استقلال بانك مركزي احترام مي‌گذارند و ثمره مطلوب آن را هم ديده‌اند، شكل گرفته است؛ اما به‌نظر مي‌رسد اين روند موقتي بوده و در عين حال مي‌توان از نتيجه اين تجربه نيز درس گرفت. اگر با كاهش استقلال بانك مركزي در اين اقتصادهاي پيشرفته روند قيمتي دستخوش تغيير شود، مي‌توان با قوت بيشتري به توصيه‌هاي سياستي اجماعي علم، روي آورد./دنياي اقتصاد