بانك و بيمه : پيشنهاد براي كاهش مصرف كاغذ كارتخوان‌ها
یکشنبه، 16 دی 1397 - 06:21 کد خبر:55182
بانك و بيمه: چاپ كاغذ براي هرتراكنش از دستگاههاي كارتخوان، سالانه هزينه هنگفتي را به كشورتحميل مي‌كندوبرخي پيشنهاد مي‌كنندبراي صدور رسيد، حداقل رقم تراكنش تعيين شده و صدور غيركاغذي در دستوركار قرار گيرد.

به گزارش بانك و بيمه ( bima.ir )، افزايش مستمر تعداد تراكنش‌هاي پرداخت الكترونيك به خصوص با استفاده از ابزار كارتخوان‌هاي فروشگاهي، هزينه‌هاي سربار اين تراكنش‌ها را به شدت افزايش داده؛ تا جايي كه تامين هزينه‌هاي تمامي اقلام مرتبط با اين تراكنش‌ها، به يكي از اصلي‌ترين دغدغه‌ها و معضلات شبكه بانكي و پرداخت كشور تبديل شده‌است.

گذشته از كارمزد پرداختي بابت تراكنش‌ها كه بنا بر محاسبات سرانگشتي، تنها طي شش ماهه نخست امسال، هزينه‌اي در حدود ۱۶۰۰ ميليارد تومان را به شبكه بانكي تحميل كرده‌، هزينه تأمين كاغذ رسيد كه براي انجام تراكنش‌هاي با كارتخوان الزامي تعيين شده، در ماه‌هاي اخير افزايش يافته است؛ به خصوص اينكه افزايش سرسام‌آور قيمت كاغذ در بازار داخلي حتما فشار فراواني به بانك‌ها و شركت‌هاي ارائه‌دهنده خدمات پرداخت وارد آورده‌ است.
البته محاسبه هزينه تأمين كاغذ رسيد به دلايل مختلف، كار دشواري است؛ بنابراين محاسبه اين هزينه،  تخميني و در بهترين حالت، برآوردي نزديك به ميانگين است؛ عواملي مانند تفاوت قيمت خريد رول كاغذ از سوي هر شركت پي‌اس‌پي، تفاوت طول رسيدها در هر شركت، نامعلوم بودن الگوي رفتاري پذيرندگان در عادت و اصرار بر چاپ رسيد دوم يا انصراف از آن، محاسبه دقيق مقدار كاغذ مصرف شده و هزينه‌هاي تأمين آن را دشوار كرده‌است.
با اين حال مي‌توان با درنظر گرفتن ميانگيني براي هر يك از اين موارد، به عددي تقريبي دست پيدا كرد تا شايد بر اساس آن، نهادهاي ناظر بهتر بتوانند درباره تغيير يا عدم تغيير مقررات ناظر بر صدور رسيد تصميم‌گيري كنند. بر همين اساس ابتدا با فرض اينكه پذيرندگان از چاپ رسيد دوم كه متعلق به آن‌ها است، صرف‌نظر مي‌كنند و بدون احتساب رسيدهاي صادر شده بابت خطا در تراكنش‌ها يا نبود موجودي كافي در حساب، مقدار كل كاغذ مصرف شده در هشت ماهه نخست سال ۹۷ را مي‌توان تخمين زد.
 
شبكه پرداخت چقدر كاغذ مصرف مي‌كند؟
 بررسي رسيدهاي صادر شده در دستگاه‌هاي كارتخوان نشان‌مي‌دهد طول استاندارد هر رسيد كه تمام مندرجات ضروري را در خود جا داده باشد، حدود ۸ سانتي‌متر است. بر اين مبنا، از ضرب تعداد تراكنش‌ها در طول هر رسيد، مي‌توان به مجموع طولي رسيدها دست پيدا كرد و از تبديل اين مقدار به وزن رول كاغذ و به جمع تناژ كاغذ مصرفي رسيد.
با درنظر گرفتن مفروضات مذكور و با نگاهي به آمار رسمي شاپرك و تعداد تراكنش‌هايي كه بابت خريد، پرداخت قبض و مانده‌گيري انجام شده، برآورد مي شود كه طي هشت ماه اول سال جاري، حدود ۲۶۵۰ تن كاغذ حرارتي مخصوص كارتخوان‌ها مصرف شده‌ است.
 
هزينه كاغذ رسيد براي شبكه پرداخت
به گفته فعالان حوزه پرداخت و با استعلام از بازار، قيمت هر رول ۲۰ متري كاغذ حرارتي كه براي رسيد استفاده مي‌شود، حدود ۳۸۰۰ تا ۴۰۰۰ تومان است؛ بنابراين با احتساب قيمتي كه در حال حاضر هر رول كاغذ در بازار آزاد دارد، مي‌توان به مجموع هزينه‌اي كه طي ۸ ماهه اول امسال بابت تامين كاغذ رسيد كارتخوان‌ها پرداخت شده‌ است نيز، دست پيدا كرد كه رقمي در حدود ۱۵۵ ميليارد تومان است. اگر قيمت دلار را حدود ۱۰ هزار تومان نيز در نظر بگيريم، مي‌توان گفت طي فروردين تا پايان آبان ماه امسال حدود ۱۵.۵ ميليون دلار صرف واردات كاغذ رسيد شده‌ است.
پيگيري‌ها از شركت‌هاي پرداخت اين محاسبات را با اندك تفاوت‌هايي تائيد مي‌كند كه قاعدتا ناشي ازتفاوت در مدل خريد و تسويه است؛ اما اغلب اين شركت‌ها در محاسباتي كه براي قيمت تمام‌شده هر تراكنش داشته‌اند، هزينه هر يك رسيد را بين ۱۷ تا ۱۸ تومان بدست‌آورده‌اند.
 
حذف يا جايگزيني رسيدهاي غيركاغذي
فرهاد محمدي، يكي از فعالان حوزه پرداخت الكترونيك براي كاهش اين هزينه، روش‌هاي مختلفي را پيشنهاد كرد. او به مهر گفت: اختياري كردن دريافت رسيد به صورت كلي، تعيين كف رقم تراكنش براي صدور رسيد، استفاده از روش‌هاي صدور رسيد غيركاغذي، فراهم آوردن زمينه پرداخت بدون حضور كارت از جمله اين مدل‌هاي پيشنهادي است.
البته بايد دقت داشت هرگونه تغيير در صدور رسيدها بايد با دقت و با درنظر گرفتن همه ملاحظات پيرامون آن باشد؛ چرا كه رسيد كارتخوان، نه تنها يك رسيد، بلكه سندي جهت نشان دادن صحت تراكنش است؛ يعني فروشنده و خريدار از طريق رسيد صادر شده، رقم تراكنش انجام شده را بررسي و نسبت به صحت آن اطمينان حاصل مي كنند. چه بسا گاهي يك فروشنده بابت خريد ۴ هزار توماني، از كارت مشتري به اشتباه ۴۰ هزار تومان كارت كشيده است؛ يا برعكس، بابت يك خريد ۴۰ هزار توماني،  به اشتباه، ۴ هزار تومان كارت كشيده است. اما بدليل صدور رسيد، فروشنده و خريدار متوجه اين خطا مي شوند و نسبت به جبران آن اقدام مي كنند اما اگر قرار باشد صدور رسيد دستخوش تغيير شود، طرفين در اين زمينه دچار مشكل خواهند شد.
محمد همچنين گفت: گذشته از نقاط ضعف و قوت اين پيشنهادها و عملي بودن يا نبودن آن‌ها، مهم‌ترين نكته توقف ارائه رايگان كاغذهاي رُل رسيد به پذيرندگان است. رايگان بودن اين كاغذها باعث شده پذيرندگان در موارد متعددي از همين رول‌ها در ابزارهاي ديگري مانند ترازوهاي ديجيتال استفاده كنند.
وي ادامه داد: دريافت رسيد كاغذي دوم كه متعلق به پذيرنده است هم يكي از شايع‌ترين نتايج ارائه كاغذ رايگان به پذيرندگان است. پرينت تمام تراكنش‌هاي روزانه كه گاه طول رسيد يكپارچه را به چندين متر مي‌رساند نيز يكي از رفتارهاي شايع پذيرندگان در سايه دريافت رايگان كاغذ است؛ هدرروي‌هايي كه از يك واقعيت سرچشمه مي‌گيرند و آن هم بي‌مبالاتي در مصرف كالاي رايگان است.