بانك و بيمه : بهترين فرصت براي رفرم پولي
سه شنبه، 18 دی 1397 - 07:43 کد خبر:55203
بانك و بيمه: * مهدي تقوي/ اقتصاددان و استاد دانشگاه

حذف صفر از پول ملي موضوعي است كه ريشه در ساليان گذشته دارد و به جرأت مي‌توان گفت سابقه آن در ايران به دو دهه قبل بازمي‌گردد. فقط گاهي از حذف سه صفر مي‌گويند، روز ديگر خبر حذف چهار صفر را منتشر مي‌‌كنند. حال تفاوتي ندارد كه چند صفر از پول ملي حذف شود، بلكه بايد تاثير آن در اقتصاد كلان را بررسي كرد. براي پي بردن به اين موضوع بهتر است ابتداي امر نگاهي به تجارب ساير كشورها داشته باشيم. پيش از اين كشورهايي نظير آلمان و تركيه تجربه موفقي از حذف صفر را پشت سر گذاشته‌اند، اما در اين كشورها ابتدا زيرساخت‌هاي ديگر فراهم شده‌اند و سپس حذف صفر را به اجرا گذاشته‌اند. از سوي ديگر، كشورهايي كه در شرايط بي‌ثبات پولي و مالي اقدام به حذف صفر كرده‌اند، پس از مدتي مجبور شده‌اند راهي براي كنترل تورم ناشي از اين سياست پيدا كنند. بنابراين دولت و بانك مركزي ايران نيز بايد ابتدا ثبات را به بازار پولي و مالي ايران بازگردانند تا بتوانند به نوعي تورم احتمالي را كنترل كنند. همچنين بايد توجه داشت كه اكنون بار ديگر ركود به بازارهاي ايران بازگشته است، براي رفع مشكل تورم بايد توليد را افزايش داد. براي افزايش توليد نيز بايد ركود را كنار زد كه اين امر هم جز از طريق جذب سرمايه‌گذار ممكن نيست. بنابراين بايد اكنون بوروكراسي موجود از پيش‌رو برداشته شود. حذف صفر از پول ملي صرفا تغيير كلمات و بازي با اعداد است، پس نمي‌توان انتظار معجزه داشت. اما از لحاظ رواني مي‌تواند تاثير خوبي روي بازار داشته باشد. در كل مزاياي حذف صفر از پول ملي، به مراتب بيشتر از معايب آن است با اين وجود هيچ وقت اقدام جدي براي حذف صفر از پول ملي صورت نگرفت و مسائلي همچون هدفمندي يارانه‌ها و تورم احتمالي، ازجمله موانع پيش‌روي اين طرح عنوان مي‌شد، تا زماني كه در دوره تحريم و شرايط دشوار اقتصادي، پرونده حذف صفر از پول ملي متوقف و به يك مطالعه كتابخانه‌اي تبديل شد. دولت‌هاي نهم و دهم نيز اين موضوع را پيگيري كردند كه سرانجام روشني نداشت. دولت تدبير و اميد نيز از ابتداي روي كارآمدن خود اين سياست را به انواع گوناگوني پيگيري كرده است كه از جمله آن تغيير واحد پول ملي و اخيرا حذف چهار صفر بوده است كه عبدالناصر همتي روز گذشته گفت تا دو سال ديگر به اجرا مي‌رسد. همه اين عوامل صرفا جهت كاهش حجم اسكناس‌ها و همچنين سهولت در انجام محاسبات مالي صورت مي‌گيرد. معمولا اصلاح نظام پولي يا رفرم با هدف بالا بردن ارزش پول ملي صورت مي‌گيرد و اكنون بهترين فرصت براي اين تغير است، چراكه از طرفي قدرت خريد مردم پايين است و از طرف ديگر تورم روند فزاينده‌اي به خود گرفته و حذف تدريجي صفر در شرايط فعلي ضروري به نظر مي‌رسد. به هر حال اقتصاد سيال نيازمند واحد پولي با ارزش است و بالابردن ارزش آن با حذف چند صفر گامي موثر در توسعه تجاري مي‌گذارد.