بانك و بيمه : عقبگرد استقراضي در بانك‌ها
چهارشنبه، 17 بهمن 1397 - 07:03 کد خبر:55486
بانك و بيمه: بانك مركزي آمارهاي پولي و بانكي در آبان‌ماه را منتشر كرد؛ در‌حالي‌كه بانك مركزي انتشار آمارهاي قيمتي و حساب‌هاي ملي را به‌طور خودجوش متوقف كرده است.

به گزارش بانك و بيمه ( bima.ir )،  در بخشي از آمار پولي و بانكي، ميزان بدهي بانك‌ها به بانك مركزي مشخص شده است. بدهي بانك‌ها به بانك مركزي، يك رقم قابل‌توجه محسوب مي‌شود. زيرا يكي از اجزاي اصلي پايه پولي محسوب مي‌شود. به گفته كارشناسان، بدهي بانك‌ها به بانك مركزي شامل سه جز اضافه برداشت، خط اعتباري بانك مركزي براي بانك‌ها و سپرده‌گذاري بانك مركزي در بازار بين‌بانكي مي‌شود. آخرين آمارهاي بانك مركزي نشان مي‌دهد كه رقم كل بدهي‌هاي بانك‌ها به بانك مركزي به سطح ۱/ ۱۵۸ هزار ميليارد تومان رسيده است. اين رقم نسبت به ماه قبل كه آمار ۵/ ۱۶۰ هزار ميليارد توماني ثبت شده بود، به ميزان ۲ درصد كمتر است، اما بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه رشد نقطه به نقطه اين متغير به سطح ۲/ ۴۳ درصد رسيده است. اين در حالي است كه رشد نقطه به نقطه بدهي بانك‌ها به بانك مركزي در آبان‌ماه سال قبل تنها ۴/ ۹ درصد بوده است. اين موضوع نشان مي‌دهد كه در سال‌جاري اين رقم به شدت رشد قابل‌توجهي را ثبت كرده است. رشد بدهي بانك‌ها به بانك مركزي در هشت ماه نخست سال‌جاري ۸/ ۱۹ درصد افزايش يافته است. اين در حالي است كه در مدت مشابه سال قبل رشد اين بخش تنها ۸/ ۱۰ درصد ثبت شده بود. بنابراين در هشت ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ واحد درصد به رشد بدهي بانك‌ها به بانك مركزي افزوده شده است.  بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه در هشت ماه نخست سال‌جاري ۱/ ۲۶ هزار ميليارد تومان به بدهي بانك‌ها به بانك مركزي افزوده شده است. به بيان ديگر، در هر ماه به‌طور متوسط ميزان ۲/ ۳ هزار ميليارد تومان به بدهي بانك‌ها به بانك مركزي افزوده شده است. در نتيجه مي‌توان گفت كه در هر روز بانك مركزي به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ ميليارد تومان براي فعاليت بانك‌ها هزينه مي‌كند، پولي كه به‌دليل اينكه منابع بانك مركزي محسوب مي‌شود، با ضريب فزاينده ۷ برابري، در جامعه چرخش پيدا مي‌كند.

 
اثر برخورد بانك مركزي؟
در ۸ مهرماه سال‌جاري، رئيس‌كل بانك مركزي با ابلاغ بخشنامه‌اي، بانك‌ها را ملزم به تسويه مانده اضافه برداشت از حساب‌جاري نزد اين بانك كرد. در اين بخشنامه، ناصر همتي با بيان اين موضوع كه عدم انجام اقدامات جدي در راستاي كاهش و نهايتا تسويه مانده اضافه برداشت از حساب‌جاري نزد بانك مركزي در تضاد با برنامه‌هاي اين نهاد است، بر برخورد با بانك‌هاي بي‌انضباط تاكيد كرده بود. البته معلوم نشد كه پيامد اين بخشنامه براي بانك‌ها چه بود و آيا اثرگذاري در عملكرد بانك‌ها داشت يا خير؟ آمارها نشان مي‌دهد كه هنوز ميزان بدهي بانك‌ها به بانك مركزي در سطح بالايي قرار دارد، اگرچه كه اين روند در آبان‌ماه سال‌جاري نسبت به مهرماه كم شده است، اما به‌نظر نمي‌رسد كه اين روند به‌دليل بخشنامه بانك مركزي باشد، به‌دليل اينكه در بهمن و آبان‌ماه سال قبل نيز ميزان بدهي‌هاي بانك‌ها به بانك مركزي در بازه ماهانه روند منفي داشت، به همين دليل لازم است كه آمارهاي ماه‌هاي آينده و روند آن را نيز مورد بررسي قرار دهد. اما موضوع روشن اين است كه در ماه آبان سال‌جاري فشار بانك‌ها بر بانك مركزي كاهش يافته است.
 
جزئيات بانك‌ها در بدهي بانكي
بانك مركزي به‌طور معمول آمارهاي بدهي هر بانك به بانك مركزي را به‌طور مشخص منتشر نمي‌كند. اين موضوع باعث مي‌شود كه نتوان به درستي دريافت كه هزينه‌هاي كدام بانك‌ها بر دوش بانك مركزي است. اما روند بدهي‌ها در يك دسته‌بندي ميان بانك‌هاي تجاري، تخصصي و بانك‌هاي غيردولتي مشخص شده است. وضعيت بانك‌هاي تجاري از حيث بدهي به بانك مركزي در شرايط مناسبي قرار دارد به‌طوري‌كه كل بدهي بانك‌هاي تجاري به بانك مركزي به رقم ۳/ ۳ هزار ميليارد تومان مي‌رسد كه نسبت به سال قبل كاهش ۶۸ درصدي را تجربه كرده است. اين روند نشان مي‌دهد كه بانك‌هاي تجاري در حال تسويه ميزان بدهي خود به بانك مركزي هستند. در مهرماه بدهي بانك‌هاي تجاري به بانك مركزي به ميزان ۹/ ۳ هزار ميليارد تومان بوده كه نشان مي‌دهد طي يك ماه از سطح اين بدهي‌ها نيز كاسته شده است.  شرايط در بانك‌هاي تخصصي نيز به شكل غيرقابل‌قبولي نيست، اما در يك سال اخير رشد بدهي‌هاي اين گروه به بانك مركزي مثبت شده است. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه ميزان بدهي‌ها بانك‌ها به بانك مركزي به رقم ۱/ ۴۹ هزار ميليارد تومان رسيده كه اين رقم نسبت به سال قبل افزايش ۱۴ درصدي را ثبت كرده است. اين در حالي است كه در آبان‌ماه سال قبل رشد بدهي بانك‌هاي تخصصي به بانك مركزي به سطح منفي ۲۵ درصد رسيده بود. در مهرماه سال‌جاري ميزان بدهي‌هاي بانك‌هاي تخصصي به بانك مركزي ۸/ ۴۶ هزار ميليارد تومان بوده كه نشان مي‌دهد به روند بدهي‌هاي اين گروه بانكي طي يك ماه اخير افزوده شده است.  اما بيشترين فشار به منابع بانك مركزي از سوي بانك‌هاي غيردولتي و موسسات اعتباري است. در آبان‌ماه سال‌جاري ميزان بدهي اين گروه به رقم ۵/ ۱۰۵ هزار ميليارد تومان رسيده است. اين رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل افزايش ۸۶ درصدي را ثبت كرده است. البته آمارها نشان مي‌دهد كه از سرعت رشد بدهي بانك‌هاي غيردولتي به بانك مركزي نسبت به سال قبل كاسته شده است زيرا در آبان‌ماه سال ۹۶، رشد يكساله بدهي‌هاي اين گروه معادل ۱۴۸ درصدي ثبت شده بود، اما همچنان اين رشد در سطح بالايي است و اين گروه بزرگ‌ترين بدهكاران بازارپول به بانك مركزي محسوب مي‌شود. نكته اميدوار‌كننده در اين گروه مقايسه آن با آمارهاي مهرماه است. ميزان بدهي‌هاي بانك‌هاي غيردولتي به بانك مركزي در مهرماه ۷/ ۱۰۹ هزار ميليارد تومان بوده كه نشان مي‌دهد طي يك ماه حدود ۲/ ۴ هزار ميليارد تومان از بدهي‌هاي بانك‌هاي غير دولتي به بانك مركزي تصفيه شده است.
 آمارهاي بانك مركزي نشان مي‌دهد كه ميزان بدهي بانك‌ها به بانك مركزي در آبان‌ماه كاهش جزئي را تجربه كرده، از سوي ديگر به ميزان سپرده‌هاي مدت‌دار بانك‌ها در اين ماه افزوده شده است. از اين موضوع مي‌توان عنوان كرد كه رشد منابع بانك‌ها از سپرده‌هاي بخش خصوصي باعث‌شده كه فشار تامين منابع بانك‌ها از بانك مركزي كاهش يابد. البته براي تاييد اين موضوع بايد آمار ماه‌هاي انتهايي سال نيز مورد بررسي قرار گيرد.