بانك و بيمه : بانك ها دست به كار شدند
جمعه، 18 مرداد 1398 - 05:14 کد خبر:56160
بانك و بيمه: اخيرا چند بانك كشور حسابهاي مشتريان بانكي كه در اطلاعات هويتي خود نقص داشته‌اند را مسدود كردند. مشتريان اين بانكها امكان دستيابي به حساب بانكي خود را از دست داده و از طريق هيچ يك از پلتفرم‌هاي مرتبط قادر به انجام امور بانكي خود نيستند.بانك رفاه و بانك ملي بانكهايي بودند كه به اين كار اقدام كردند.

به گزارش بانك و بيمه ( bima.ir )،  در كنار بانك رفاه، بانك ملي نيز به دليل تكميل نبودن اطلاعات هويتي و عدم اخذ شناسه هويت‌سنجي الكترونيكي بانكي (شهاب) چند مدت پيش‌حساب برخي از كاربران خود را مسدود كرد. در اين حال مردم مي‌گويند آيا بانكها حق دارند حساب آنها را به دليل اطلاعات ناقص بانكي مسدود كنند؟ آيا اين مسئله نقص حقوق مشتري محسوب نمي‌شود؟
يكي از مشتريان بانك رفاه مي‌گويد كه تا چند روز پيش به طور معمول از كارت خود استفاده مي‌كرده در اين باره مي‌گويد: از روز ۱۳ مرداد ماه كارت بانكي‌ام مسدود شده و نه مي‌شود كارت كشيد و نه از طريق سايت يا اپليكيشن و حتي عابر بانك امكان ورود به حساب و انجام تراكنش وجود ندارد.

> مشكل نقص اطلاعات هويتي است
اصغري، رييس اداره مبارزه با پولشويي مي‌گويد: مساله به نقص در اطلاعات هويتي مشتريان باز‌مي‌گردد.
به گفته او اين مساله مربوط به ديروز و امروز نيست و بانك‌ها سال‌هاست با بخش عمده‌اي از حساب‌ها چنين معضلي دارند. به اين معنا كه اطلاعات هويتي صاحبان حساب ناقص است و ما حتي در مواردي به مشتري مورد نظر دسترسي نداريم كه از وي بخواهيم كه نسبت به تكميل اطلاعاتش اقدام كند.

> ۶۰۰ هزار مشتري بدون مشخصات ثبت شده
وي با اشاره به اين كه مشكل پيش آمده صرفا محدود به بانك رفاه نيست، تصريح كرد كه از ۲۴ميليون مشتري بانك رفاه فقط براي ۵۰۰ تا ۶۰۰هزار نفر چنين مشكلاتي پيش آمده كه بخش عمده‌اي از اين حساب‌ها، چندان فعال نيستند.
اگرچه به گفته برخي از مشتريان، آن‌ها تا قبل از بروز اين مشكل به صورت پيوسته و دائمي از حساب و كارت خود استفاده مي‌كرده‌اند.
به گفته مشتريان بانكها اگر صرفا نقص اطلاعات مشتريان دليل اصلي بروز اين مشكل باشد، باز هم نقص در عملكرد بانك‌هاست كه در هنگام افتتاح حساب دقت لازم را نداشته‌اند و براي افزايش آمار مشتريان خود به صورت فله‌اي حساب باز مي‌كرده‌اند.
همين عملكرد بانك‌ها باعث شده كه ايران با داشتن ۵ كارت بانكي براي هر نفر يكي از اولين كشورهايي باشد كه بيشترين سرانه كارت بانكي را داراست.
به نظر مي‌رسد كه در ساده‌ترين حالت، شبكه بانكي كشور با انبوه ديتاي ايجاد شده بر بستر‌هاي ديجيتال، اكنون با پروسه دشوار غربالگري اطلاعات ناكارآمد و مزاحم رو به روست.
مسعود خاتوني عضو هيئت مديره بانك ملي ايران نيز در اين زمينه با بيان اين كه بانك مركزي در اسفندماه سال گذشته، همه بانك‌ها را مكلف كرد از ابتداي ارديبهشت ماه سال ۱۳۹۸ ارائه خدمت به مشترياني كه فاقد شناسه شهاب هستند را قطع كنند، اظهار كرد: با مساعدت بانك مركزي، تا روز‌هاي گذشته نيز بانك ملي ايران خدمات مورد انتظار آن دسته از مشترياني كه هنوز اطلاعات خود را تكميل نكرده بودند، ادامه مي‌داد.
به گفته وي، اگر چه در اين بازه زماني نيز مكرر به مشتريان اطلاع رساني شد، ولي به دليل عدم مراجعه برخي از آنها، اين اطلاعات كامل نشد و بانك موظف شد نسبت به قطع خدمت رساني به آن‌ها اقدام كند.
عضو هيئت مديره بانك ملي ايران در پاسخ به اين سوال كه آيا حساب‌هاي مسدود شده، امكان فعالسازي مجدد دارند يا خير، گفت: حساب‌هاي مسدود شده به محض مراجعه و اصلاح اطلاعات هويتي صاحبان آنها، دوباره فعال مي‌شوند.
بانك‌ها كار مسدودسازي حساب مشترياني كه نسبت به تكميل اطلاعات حساب و دريافت كد شهاب اقدام نكرده‌اند را آغاز كرده‌اند و نقص در اطلاعات از طريق پيامك به اطلاع اين افراد مي‌رسد.
بانك مركزي از چند روز گذشته ساماندهي حساب‌هاي بانكي و تكميل اطلاعات مشتريان سيستم بانكي را در دستور كار قرار داده و در همين راستا بخش‌نامه‌اي را به بانك‌ها ابلاغ كرده كه از اين پس تمامي خدمات بانكي مربوط به سپرده‌گذاران منوط به دريافت شناسه هويت الكترونيكي بانكي (شهاب) خواهد بود.
همچنين بانك‌ها موظف شده‌اند كه براي ارائه كد شهاب به مشتريان، اطلاعات هويتي آن‌ها بايد تكميل باشد و حساب مشترياني كه به دليل نقص در اطلاعات هويتي، كد شهاب براي آن‌ها در شبكه بانكي صادر نشده، مسدود خواهد شد.
بنا بر اعلام بانك مركزي اين اطلاعات هويتي شامل نام، نام خانوادگي، كد ملي، شماره شناسنامه، آدرس منزل، شماره تماس، شغل و … است كه از مشتريان خواسته مي‌شود تا كد شهاب براي آن‌ها صادر و حساب بانكي به كاركرد خود ادامه دهد و در غير اين صورت حساب بانكي مسدود خواهد شد؛ همچنين در صورت عدم اخذ كد فراگير يا فيدا كد براي اتباع بيگانه، كد مذكور بايد اخذ شود تا فعاليت حساب بانكي ادامه داشته باشد.

> چگونه بفهميم اطلاعات حساب‌مان ناقص است؟
بانك مركزي تاكيد كرده از ابتداي ارديبهشت ماه سال جاري علاوه بر مسدودسازي، برداشت از حساب اشخاص حقيقي فاقد شناسه شهاب، از هر گونه ارائه خدمت در سامانه‌هاي ملي پرداخت از جمله ساتنا، پايا، چكاوك و... جلوگيري شود و در راستاي همين بخش‌نامه نيز برخي بانك‌ها اقدام به اجراي آن كرده‌اند.
در همين راستا، اين بانك‌ها به مشترياني كه اطلاعات حساب آن‌ها ناقص است با ارسال پيامك اطلاع داده‌اند و اين مشتريان نيز بايد براي تكميل اطلاعات حساب خود اقدام كنند، چرا كه در غير اين صورت حساب آن‌ها مسدود خواهد شد.
از سوي ديگر اگر برخي افراد حقيقي، بدون دريافت پيامك از بانك و بدون دليل حساب بانكي‌شان مسدود شده بايد به شعبه محل افتتاح حساب خود مراجعه كرده و در آنجا براي پيگيري موضوع اقدام كنند.
شهاب يا شناسه هويت الكترونيك بانكي، شناسه منحصر بفرد ۱۶ رقمي به شمار مي‌رود كه جهت شناسايي مشتريان بانكي به هر يك از اشخاص حقيقي و حقوقي اختصاص مي‌يابد و شامل تمامي اطلاعات هويتي است كه بخش مهم و بازوي اجراي طرح ساماندهي اطلاعات مشتريان به عنوان يكي از كلان پروژه‌هاي بانك مركزي تحت عنوان شهاب محسوب مي‌شود.

> متخلفان در كمين حساب‌ها‌ي راكد
بي ترديد تعداد بسيار زياد حساب‌ها‌ي سپرده بانكي بدون گردش مالي، يكي از مشكلاتي است كه نظام بانكي در ساليان اخير با آن مواجه بوده است؛ اين موضوع باعث شده هزينه‌ها‌ي گزافي به بانك‌ها‌ و موسسه‌ها‌ي اعتباري از بابت نگهداري حساب‌ها‌ تحميل شود و از سوي ديگر، حجم بالاي حساب‌ها‌، امكان سوءاستفاده از آنها را افزايش مي‌دهد.
از اين رو اوايل مهرماه پارسال بانك مركزي دستورالعمل تعيين تكليف حساب‌ها‌ي راكد را به شبكه بانكي كشور ابلاغ كرد زيرا امكان سوءاستفاده قاچاقچيان و متخلفان مالياتي از حساب‌ها‌ي افراد ناآگاه و راكد وجود داشت.
با اين اوصاف در يك سال گذشته اغلب بانك‌ها‌ به سراغ حساب‌ها‌ي راكد رفته و تلاش كردند با صاحبان حساب تماس بگيرند تا اين حساب‌ها‌ تعيين تكليف شود.

> كامل شدن اطلاعات مشتريان
گام ديگر بانك مركزي براي مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم، احراز هويت مشتريان بانك‌ها‌ بود؛ در اين رابطه اواخر سال 1395 «نظام هويت‌سنجي اطلاعات مشتريان بانكي (نهاب)» تحت نظارت و رگولاتوري بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، در دستور كار شركت خدمات انفورماتيك قرار گرفت.
در اين سامانه پايگاه داده‌اي از اطلاعات هويتي همه مشتريان بانكي اعم از حقيقي، حقوقي و اتباع خارجي ايجاد شده است كه نزديك 76 ميليون مشتري را تشكيل مي‌دهد؛ در اين سامانه اطلاعات مشتريان با سازمان ثبت احوال كشور، ثبت شركت‌ها‌، وزارت امور اقتصادي و دارايي، سامانه استعلام و اخذ كد فراگير اتباع و شركت‌ها‌ي خارجي (سامانه فيدا) و همه بانك‌ها‌ و موسسه‌ها‌ي اعتباري تحت نظارت بانك مركزي تجميع شده است.
در حقيقت «نهاب»، پايگاه جامع و يكپارچه اطلاعات هويتي مشتريان موسسه‌ها‌ي اعتباري به شمار مي‌آيد و شناسايي كامل مشتريان و ايجاد كنترل‌ها‌ي لازم بر شيوه عملكرد آنها در شبكه بانكي كشور را تسهيل و تسريع مي‌كند؛ اين پايگاه داده به هر يك از مشتريان شبكه بانكي كشور شناسه منحصر بفردي به نام شهاب تخصيص مي‌دهد كه در اين صورت لازمه بهره مندي از خدمات بانكي برخورداري از اين شناسه خواهد بود.

> كار بانكها درست است ؟
يك كارشناس امور بانكي در گفت وگو با آفتاب يزد در اين خصوص گفت : ما حسابهايي را در بانكها داريم كه شماره ملي، آدرس و كد پستي ندارند.اين مشتريان به بانكها مراجعه نمي‌كنند و خدمات بانكي نمي‌خواهند. ممكن است اين مشتريان فوت كرده باشند يا دچار بيماريهاي زوال عقلي و آلزايمر شوند و دادن خدمات بانكي به آنها به دليل سوءاستفاده ديگران از حسابشان مجاز نيست.
وي ادامه داد: بنابراين بانكها بر اساس قانون و براي مبارزه با پولشويي حساب آنها را مسدود مي‌كنند تا اگر زنده‌اند يا مشكلي ندارند به بانك مراجعه كنند تا با دادن اطلاعات هويتي حسابشان درست شود.حتي برخي مشتريان متناسب با خواسته خود كار نمي‌كنند.مثلا مشتري دسته چك دارد و از آن استفاده نمي‌كند و متناسب با درخواست بانكي خود بيزينس پلن ندارند.
وي خاطرنشان كرد: بانك موظف است اين موارد را بررسي كند و دسته چك طرف را ببندد. يا فردي است بالاي 40 كارت بانكي دارد ولي استفاده‌اي از آنها نمي‌كند.يا اطلاعات دقيق اعم از كد ملي، آدرس و كدپستي و... ندارد. حتي اگر 2ميليون حساب راكد باشد و نيم درصد آنها منجر به پولشويي شود كار غيرقانوني است و بايد بانك جلوي آن را بگيرند. اين رويه در تمام دنيا مرسوم است.