بانك و بيمه : هويت‌بخشي به بازيگران بازار ارز، وقتي ديگر
جمعه، 18 مرداد 1398 - 05:22 کد خبر:56164
بانك و بيمه: در روزهاي گذشته در حالي بر اساس اعلام مسئولان بانك مركزي قرار بود در آستانه عيد قربان بازار متشكل ارزي تشكيل شود كه گشايش اين بازار جديد بار ديگر به تعويق افتاد و فعاليت آن به زمان ديگري موكول شد.


به گزارش بانك و بيمه ( bima.ir )،  آنچه در دلايل اصلي به تعويق افتادن آغاز به كار اين بازار اعلام شده است، آمادگي نداشتن بانك‌هاي تعيين‌شده براي شركت در عمليات بازار متشكل ارزي و تكميل نشدن پرونده برخي از صرافان بوده است. بر اساس آخرين آمار، تاكنون ۱۲۰ صرافي و ۶ بانك حق عضويت خود را براي ورود به بازار متشكل ارزي پرداخته‌اند كه از اين تعداد، مدارك ۶۵ صرافي كامل شده و ۳۵ مورد از آنها نيز در حال انجام دادن تست گرم(انجام معاملات واقعي با رقم‌هاي زير ۱۰۰۰ دلار) هستند. به هر حال، تصميم‌گيري‌هاي جديد مسئو‌لان بانك مركزي اين بار نيز راه‌اندازي اين بازار ارزي را به آينده موكول كرد تا بر اساس گفته‌هاي آنها، سازكارهاي لازم براي راه‌اندازي موفقيت‌آميز آن به مرحله نهايي برسد زيرا در صورتي كه اين بازار شنبه هفته آينده گشايش يابد، كار را با ۳۵ صرافي و ۲ بانك آغاز مي‌كند كه به عقيده مسئولان، در اين صورت عمق اين بازار جديد كم‌ خواهد بود و ممكن است به اهدافي كه برايش تعيين شده نرسد. بنابراين، تا زماني كه مراحل تكميل پرونده همه ۱۲۰ صرافي كه ثبت‌نام كرده‌اند به پايان نرسد، راه‌اندازي اين بازار جديد ارزي امكان‌پذير نخواهد بود.


تاخير چندباره گشايش بازار جديد
خبر تشكيل بازار متشكل ارزي در حالي در مدت اخير از زبان رئيس كل بانك مركزي با اجراي مراحل گوناگون آن شنيده شده كه اين بازار قرار است در صورت فعاليتش دست سودجويان را از بازار ارز كوتاه كند و به افراد به عنوان فعال، كارگزار و صراف مجاز براي معاملات قانوني اجازه چانه‌زني را بدهد. اعتقاد فعالان بازار ارز اين است كه بازار متشكل ارزي در صورتي كه به طور كامل اجرايي شود مي‌تواند اتاق شيشه‌اي خوبي براي مكانيسم تعيين نرخ ارز باشد و به بازيگران اصلي بازار ارز هويت ‌‌بخشد زيرا صرافي‌هاي مجاز، بانك‌ها و صرافي‌هاي بانك‌ها به عنوان بازيگران اصلي بازار متشكل ارزي حضور دارند تا كشف واقعي نرخ ارز، ايجاد امنيت و افزايش شفافيت در معاملات ارزي به عنوان اركان اصلي اين بازار جديد ارزي رنگ واقعيت به خود بگيرد. به هر حال، از آنجا كه اين بازار قرار است مكاني براي عرضه‌و‌تقاضاي بي‌واسطه ارز باشد تا بر معاملات آني و نقدي اسكناس متمركز شود، با به وجود آمدن چنين فضايي و مشخص شدن نرخ در داخل كشور، عنوان‌هايي مانند دلار سليمانيه يا دلار هرات به حاشيه خواهد رفت و فشارهاي بيروني براي تعيين نرخ ارز به كمترين حد خواهد رسيد و به اين ترتيب، تهران به پايتخت ارزي كشور تبديل خواهد شد زيرا بازار متشكل ارزي اين امكان را ايجاد مي‌كند كه ساعت ۹ صبح هر روز، نرخ متوسط مشخص و معاملات بر اساس آن انجام شود. اين اهداف در حالي براي ايجاد بازار متشكل ارزي پيش‌بيني شده است كه كارشناسان معتقدند در فرآيند عملياتي كردن اين بازار، بايد تمامي جوانب به‌دقت بررسي و ابهام‌هاي موجود در زمينه فعاليت اين بازار ابتدا رفع شود تا سرانجام راه‌اندازي آن بازار بتواند اهداف مدنظر را محقق سازد. به گفته آنها، اينكه هر بار زماني براي راه‌اندازي اين بازار اعلام مي‌شود اما فعاليت اين بازار به دلايل به زمان ديگري موكول مي‌شود، اتفاق خوبي در شرايط فعلي اقتصاد نيست و مي‌تواند از يك سو باعث بلاتكليفي در كسب‌وكار‌ها و از سوي ديگر باعث بي‌اعتمادي جامعه و فعالان اقتصادي به تصميم‌گيري‌هاي كلان اقتصادي شود.


فراهم‌سازي شرايط براي ايجاد بازار رقابتي
كامران ندري، كارشناس بانك در اين باره در گفت‌وگو با صمت با بيان اينكه نوسان‌هاي به وجود آمده در بازار ارز و تنش‌هايي كه در حوزه ارزي مدتي است شاهد آن هستيم، سبب شد تا براي بهبود اين وضعيت، ايده راه‌اندازي بازار متشكل ارزي ارائه شود تا با فعاليت اين بازار نوسان‌ها كنترل و عرضه‌و‌تقاضا دراين بازار به تعادل برسد، افزود: اگر‌چه اين بازار قرار بود از مدتي پيش فعاليتش را آغاز كند اما به دلايلي راه‌اندازي اين بازار جديد به تعويق افتاد و براي چندين‌بار تشكيل آن به زمان ديگري موكول شده است. او با بيان اينكه اين تاخيرهاي چند‌باره براي ايجاد بازار جديد ارزي كه اهداف زيادي را دنبال مي‌كند، مي‌تواند باعث به وجود آمدن نوعي بي‌اعتمادي به سياست‌ها و اظهارات مسئولان بانك مركزي شود، يادآور شد: در ماه‌هاي گذشته هر از گاه‌ خبري منتشر مي‌شد مبني بر اينكه اين بازار قرار است شروع به كار كند اما به فاصله چند روز خبر ديگري مبني‌بر تعويق آن به گوش مي‌رسيد كه اين موضوع مي‌تواند باعث بي‌اعتمادي شود. به گفته او، بايد از ابتدا تمامي جنبه‌هاي راه‌اندازي اين بازار بررسي ‌و پس از آن زمان دقيق راه‌اندازي آن اعلام شود؛ هرچند كه قبول داريم راه‌اندازي چنين بازار رقابتي كار بسيار سختي است. اين كارشناس با بيان اينكه هدف از راه‌اندازي اين بازار جديد اين است كه درصد كارآيي را در بازار ارز بالا ببرد و فضاي رقابتي و شفافي را به وجود آورد كه قيمت‌ها به صورت واقعي كشف و اعلام شود و در واقع فعاليت و رفتار سفته‌بازانه را تحت‌تاثير قرار دهد، افزود: اين بازار بايد به گونه‌اي فعاليت كند كه هيچ‌يك از فعالان و بازيگران بازار ارز نتوانند در نرخ‌گذاري‌ها اثر بگذارند يا آن دسته از فعالان بازار كه قدرت انحصاري دارند قيمت‌ها را دچار نوسان كنند. انتظاري كه درحال‌حاضر از اين بازار مي‌رود ايجاد يك بازار رقابتي و كامل است. به گفته ندري، بي‌ترديد ايجاد چنين بازاري كار سختي است‌ اما به هر حال به نظر مي‌آيد اگر شرايط براي فعاليت چنين بازاري هنوز فراهم نيست يا هنوز سازكار اجرايي شدن آن ايجاد نشده بايد بررسي بيشتري روي آن شود و سپس زمان عملياتي شدن آن اعلام شود.


ابهام‌ها رفع شود
مهدي رفيعي، كارشناس اقتصاد نيز در اين باره در گفت‌وگو با صمت با بيان اينكه بازار متشكل ارزي در حالي قرار است با هدف ساماندهي و كارآتر شدن بازار ارز و شفاف‌سازي در حوزه ارزي ايجاد شود كه اين مهم هنوز پس از چند ماه عملياتي نشده است و براي چندمين‌بار عملياتي شدن آن در روز عيد قربان به تعويق افتاد، افزود: از آنجا كه بسياري از فعاليت‌هاي اقتصادي و كسب‌و‌كارها در كشور ما با ارز سروكار دارند و فعاليت‌شان وابستگي به تصميم‌هايي كه در اين حوزه گرفته مي‌شود دارد، بلاتكليفي و برخي ابهام‌هايي كه در زمينه راه‌اندازي اين بازار وجود دارد مي‌تواند تاثير منفي بر اين بخش‌ها بگذارد.
 او با بيان اينكه امسال در حالي به عنوان «رونق توليد» نام‌گذاري شده كه رويكرد تمامي بخش‌ها بايد حمايت از اين بخش باشد، يادآور شد: اين بلاتكليفي و ابهام‌ها سبب مي‌شود فعاليت بسياري از بخش‌ها و صنايع و تاجران ما با مشكل روبه‌رو شود. از اين رو، لازم است پيش از هر اقدامي بانك مركزي يا شوراي پول و اعتبار ابتدا براي رفع هرگونه ابهامي در فعاليت بازار متشكل ارزي اقدام و با بررسي تمامي جنبه‌هاي فعاليت اين بازار، در نهايت زمان دقيق عملياتي شدن آن را اعلام كند. به گفته اين كارشناس، بانك مركزي ابتدا بايد به شكل كامل هدفش را از تشكيل اين بازار مشخص كند. آنچه از اهداف اين بازار جديد تاكنون گفته شده، ساماندهي بازار ارز، كارآ كردن اين بازار و شفاف‌سازي اين حوزه است كه در اين زمينه لازم است تمامي شيوه‌نامه‌ها و اقدام‌هايي كه بايد انجام شود به شكل دقيق اعلام شود.
اين كارشناس تاكيد كرد: اينكه گفته مي‌شود دست دلالان به واسطه راه‌اندازي اين بازار كوتاه مي‌شود، بايد از همان ابتدا جنبه‌هاي اين كار بررسي شود كه آيا در نهايت اين هدف محقق خواهد شد يا خير، ضمن اينكه بايد به شكل دقيق مشخص شود فعاليت اين بازار چه تفاوتي با بازار نيمايي دارد كه چند وقتي است فعاليتش را شروع كرده و عرضه‌وتقاضاي زيادي هم در آن شكل گرفته است. به گفته رفيعي، هر گونه ابهام در بحث راه‌اندازي بازار متشكل ارزي بايد پيش از عملياتي شدن آن رفع شود و تازماني كه اين اتفاق رخ ندهد نمي‌توان تعريف خاصي ازاين بازار ارائه كرد و انتظار داشت اهداف مدنظر در اجراي اين بازار محقق شود.