جواد سهامیان مقدم، مدیرعامل بیمه ایران، دغدغه‌های خود را در مورد سرنوشت این صنعت برشمرده است.

برای شروع لطفاً به تاریخچه بیمه ایران اشاره­ای گذرا داشته باشید و بفرمایید شرکت برای رسیدن به جایگاه فعلی چه مراحلی را پشت سر گذاشته است؟
شرکت سهامی بیمه ایران 16 شهریور 1314 با سرمایه اولیه 20 میلیون ریال تاسیس و فعالیت‌ خود را از اواسط آبان‌ماه همان سال آغاز کرد و از آنجاکه این نخستین شرکت کاملاً ملی در خاورمیانه و غرب آسیا بود، در ابتدا با مخالفت شدید کمپانی‌های خارجی مواجه شد، ولی با حمایت دولت به فعالیت خود ادامه داد و به سرعت نقش خود را در بازار بیمه کشور تقویت کرد، به‌طوری‌که در سال 1318 بیش از 75 درصد بازار بیمه کشور را دراختیار داشت و سهم کمپانی‌های خارجی و شرکت‌های داخلی بسیار ناچیز بوده است. شرکت در سال 1314 با سرمایه 20 میلیون ریال تاسیس و طی سال­­های 1335، 1336، 1352، 1353، 1354، 1364، 1377، 1382 و 1383 نسبت به افزایش سرمایه اقدام کرده است،‌ به‌طوری‌که هم­اکنون سرمایه شرکت بیش‌از 2000 میلیارد ریال است.
شرکت سهامی بیمه ایران درحال‌حاضر با بیش‌از 5000 نمایندگی و 204 شعبه بزرگ‌ترین شبکه فروش صنعت بیمه را در اختیار دارد. ضمن اینکه دارای یک شرکت وابسته به نام شرکت ایران–انگلیس در لندن و حدود 11 نمایندگی در کشورهای حوزه خلیج فارس است.
از جمله موارد دیگر قابل‌توجه در روند فعالیت صنعت بیمه و تاریخچه فعالیت شرکت، قانونی است که 6 مهر‌ماه سال 1316 به تصویب رسید و براساس آن اولاً انحصار بیمه تمامی سازمان­های دولتی را به بیمه ایران واگذار کرد، ثانیا تمامی شرکت‌های داخلی و خارجی موظف شدند تا 25 درصد از بیمه­نامه­های صادر شده را به‌صورت اتکایی اجباری به شرکت بیمه ایران واگذار کنند و ثالثاً باید کالاهای صادراتی و وارداتی و اموال موجود در کشور الزاماً نزد بیمه ایران، بیمه باشند. البته لازم به ذکر است که تمامی مفاد این قانون طی سنوات گذشته تاکنون به تدریج ملغی شد.

 ترکیب پرتفوی بیمه ایران چگونه است و شرکت چه سهمی از تولید پرتفوی صنعت بیمه به خود اختصاص می­دهد؟
شرکت سهامی بیمه ایران حدود 50% از سهم بازار صنعت بیمه کشور را به خود اختصاص داده است. ترکیب پرتفوی بیمه ایران شامل بیمه­های اشخاص (عمر و حوادث و درمان) با 15%، مهندسی و مسئولیت با 9% و بیمه­های اموال (اتومبیل، آتش­سوزی، باربری، نقلیه آبی و هوایی) با 76% است.

به منابع مالی و سرمایه­ای شرکت نیز اشاره کنید و از این رهگذر بفرمایید شرکت از نظر سودآوری در چه موقعیتی قرار دارد؟
شرکت سهامی بیمه ایران با در اختیار داشتن 2000 میلیارد ریال سرمایه ثبت شده و معادل 000/10 میلیارد ریال دارایی­های ثابت از پشتوانه مالی بالایی برخوردار است که می­تواند در انجام عملیات بیمه­ای اتکایی، اطمینان لازم را در بیمه‌گذار به‌وجود آورد. این ویژگی که حاصل سال­ها فعالیت و تلاش است، به هیچ‌وجه قابل ‌چشم‌پوشی نبوده و قابل رقابت توسط بخش خصوصی نیست. بنابراین فعالیت­های بازرگانی بخش دولتی به منظور حفظ بیت‌المال نیازمند اتکا به آن دسته از خدمات بیمه­ای هستند که در صورت وقوع خسارت امکان و توان جبران سرمایه اولیه را داشته باشد. وجود چنین ویژگی در یک شرکت با سابقه یک واقعیت بوده است و برای افزایش ضریب نفوذ بیمه­ای جامعه که از محورهای دهگانه دستور طرح تحول صنعت بیمه توسط رئیس‌جمهوری بوده، حضور کارآمد و توانمند شرکت سهامی بیمه ایران به‌عنوان تنها شرکت بیمه دولتی و راهبر و یاری­کننده بخش خصوصی نقش انکارناپذیری دارد.

 برای حفظ و افزایش سهم بازار و حضور پررنگ­تر در عرصه رقابت صنعت بیمه از چه شیوه­هایی کمک می‌گیرید؟
ماموریتی که برای تعالی شرکت در بازار صنعت بیمه ترسیم شده، عبارت است از: «شرکت سهامی بیمه ایران به‌عنوان رهبر بازار صنعت بیمه و عرضه­کننده نیازهای بیمه­ای جامعه و اقتصاد کشور، خدمات و پوشش­های بیمه­ای خود را توسعه داده و علاوه بر داخل کشور در بازارهای بین­المللی نسبت به فعالیت بیمه­گری خود اقدام خواهد کرد. ماموریت شرکت به‌کارگیری توانمندی­های تمامی کارکنان جهت بهبود مستمر خدمات بیمه­ای در راستای پاسخگویی به نیاز مشتریان است تا از این طریق در کسب و کار خود موفق بوده و منافع تمامی ذی­نفعان را تامین کند».
با توجه به چنین ماموریتی، بیمه ایران همواره پیشرو در صنعت بیمه بوده و در این راستا سایر شرکت‌ها نیز به پیروی از سیاست­ها و تجربیات این شرکت در مسیر توسعه و پیشرفت این صنعت گام برداشته­اند. همانطور که در تمامی کشورهای پیشرفته و در حال توسعه همواره یک شرکت به‌عنوان Leader (رهبر) مطرح بوده و صنعت بیمه از آن طریق به پیشرفت خود ادامه داده است. به این لحاظ رهبری بیمه ایران در بازار امری اجتناب­ناپذیر بوده است، چنانچه در روند 75 سال فعالیت خود همواره در مسیر توسعه صنعت بیمه گام برداشته است، به‌طوری‌که با بیشترین نیروی انسانی کارآمد (چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی) و بیشترین و گسترده­ترین شبکه فروش نه تنها در اعتلای نام بیمه در ایران بلکه در سایر کشورها بسیار موثر بوده است. شکی نیست با آزادسازی صنعت بیمه، امکان رشد برای تمامی شرکت‌های خصوصی نیز فراهم شده که با تلاش مستمر خود می­توانند سهم قابل‌توجهی از بازار بالقوه و اشباع نشده بیمه را به دست آورند. در این راستا بیمه ایران با توجه به تجربیات چندین ساله خود به‌عنوان راهنما و مشاور از هرگونه همکاری در پیشرفت این شرکت‌ها دریغ نکرده و آمادگی خود را برای آموزش نیروهای تازه وارد اعلام می­­دارد.

شما در جایی از وقوع جنبش نرم­افزاری نظارت در بیمه ایران خبر داده­اید، آیا این امر محقق شده و چه دستاوردهایی در پی داشته است؟
در زمینه فروش بیمه­نامه به‌­رغم وجود بیش از 5000 نمایندگی و 204 شعبه در سراسر کشور، برای ایجاد تسهیلات بیشتر برای بیمه­گذاران به جای مراجعه این افراد به این شعب برای خرید انواع بیمه­نامه­ها، طرح فروش «بیمه الکترونیک» را در صنعت بیمه کشور در سال 1387 پی­ریزی کردیم. به این منظور که بیمه‌گذاران به جای مراجعه حضوری به نمایندگی­های ما می­توانند با مراجعه به سایت بیمه ایران با انتخاب بیمه دلخواه و با تنظیم پرسشنامه مربوط در این سایت و پرداخت حق­ بیمه به‌صورت الکترونیک با کارت‌های عضو شتاب بانک­ها، تعدادی از بیمه‌نامه­های خود را خریداری کرده و هیچ نیازی به حضور در نمایندگی­ها نیز ندارند و ا‌ن‌شاءالله با ایجاد بسترهای مناسب این طرح به‌صورت فراگیر به اجرا خواهد آمد. یادآور می‌شود که این مهم در راستای تحقق ایجاد رقابت و ارائه تسهیلات آسان و سریع انجام شده است که از محورهای عمده دستور رئیس‌جمهوری مبنی‌بر تحول در صنعت بیمه است.

 اجرای آزمایشی طرح ملی بیمه روستاییان کشور توسط بیمه ایران در چه مرحله­ای است؟
حدود 30 درصد از جمعیت کشورمان در روستا زندگی می­کنند، ولی متاسفانه استفاده از مزایای بیمه در این قشر 30 درصدی بسیار اندک است و باید اذعان داشت که از مزایای این صنعت تقریباً بی­بهره بوده­اند که در همین زمینه و در راستای تامین عدالت و فراگیر‌ کردن این صنعت، سازوکاری را با استفاده از توانمندی­های پست بانک راه‌اندازی شده است و بر این اساس با استفاده از 10 هزار شعبه این بانک و 5 هزار نماینده بیمه ایران با به‌کارگیری خدمات الکترونیکی پست بانک تسهیلاتی را برای دسترسی سریع و آسان این قشر زحتمکش فراهم و از طریق این دفاتر در روستاها به‌عنوان بازاریاب و عامل فروش بیمه‌نامه­ها؛ خدمات خود را ارائه می‌کنیم.
به عبارت دیگر هم مکانیزم الکترونیک را در راستای تحقق اهداف دولت الکترونیک به روستاها برده‌ایم و هم زمینه بازاریابی و فروش به این قشر فراهم شده است.

 بیمه ایران در عرصه بورس کشور چه جایگاهی دارد؟
همانگونه که می­دانید براساس سیاست­های کلی اصل 44 قانون اساسی که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده است، شرکت سهامی بیمه ایران تنها شرکتی است که در صنعت بیمه کشور به‌صورت دولتی باقی خواهد ماند و از آنجا که در مثلث نظام مالی کشور،‌ صنعت بیمه به‌عنوان بازار تامین و امنیت در کنار بازارهای پول و سرمایه است، بنابراین این شرکت علاوه بر حضور در بازار بورس، به واسطه سرمایه‌گذاری در سهام، با طراحی و ارائه تامین مورد نیاز بازار سرمایه، نقش خود را در جهت حمایت از فعالیت‌های اقتصادی نیز به نحو احسن ایفا می­کند.

 آیا می­توانید به خدمات متمایزی که بیمه ایران به مشتریان خود ارائه می­دهد، اشاره کنید.
در بحث ارائه خدمات و پرداخت خسارت، از سال 1386 به منظور جلوگیری از اتلاف وقت بیمه‌گذاران طرحی به نام«پرداخت خسارت سیار» آغاز شده که در این راستا اعزام 60 اکیپ در سطح مناطق 22گانه تهران را در دستور کار خود قرار داده و به محض اطلاع از وقوع حادثه با حضور در محل خسارت تا سقف قانونی پرداخت می‌شود. این طرح به تدریج در تمامی مراکز استان­ها به اجرا درآمده است.

با توجه به اینکه ارتباط فعال با مشتری و خدمات­رسانی مطلوب از اصول مهم در بازاریابی عملیات بیمه به شمار می­روند، برای تحقق این اصول در بیمه ایران چه تمهیداتی اندیشیده­اید؟
این شرکت با دارا بودن بیش از چهار هزار نیروی متخصص فعال و حدود 5 هزار نماینده فروش و 204 شعبه در سراسر کشور و میزان سرمایه بیست هزار میلیارد ریال از قدرت بسیار بالایی جهت خدمات­رسانی مطلوب به آحاد جامعه ایرانی برخوردار است و امیدواریم در آینده با به‌کارگیری هرچه بیشتر اصول مدیریت نوین و مهارت­های متخصصان، توانایی خود را در ارائه بهتر خدمات بیمه­ای افزون کند.

 نظر به اینکه نرخ حق بیمه برای ناوگان هوایی کشورمان 20 درصد افزایش یافته است، ضریب خسارت بیمه ایران دستخوش چه تغییراتی شده است؟
باوجود افزایش متوسط 20 درصدی حق­بیمه­های جهانی در رشته نقلیه هوایی، به‌دلیل اینکه تمدید اینگونه بیمه­نامه­ها در شرکت در‌ ماه پایانی سال میلادی (دسامبر) صورت می­گیرد، بنابراین تاکنون به‌صورت جدی بر حق­بیمه­های بخش هوایی ایران تاثیرگذار نبوده است، لذا ضریب خسارت در شرایط فعلی همانند گذشته بوده و در عین حال باوجود خسارت بزرگ ناشی از سقوط دو فروند هواپیما از ناوگان هوایی کشور پیش­بینی می­شود ضریب خسارت بیمه ایران در بخش هوایی کاهش محسوسی نداشته باشد.

نظر شما در مورد حذف نظام تعرفه در صنعت بیمه کشور چیست؟
شکی نیست که ابلاغ سیاست­­های کلی اصل 44 قانون اساسی توسط مقام معظم رهبری و به تبع آن اجرای طرح تحول در صنعت بیمه کشور نیازمند به‌وجود آوردن شرایط رقابتی جدیدی در صنعت بیمه کشور است که یکی از آنها لزوماً فعالیت در بازار بدون تعرفه برای تمامی شرکت‌های خصوصی و دولتی است. از طرف دیگر حرکت به سوی حذف تعرفه و تقویت شاخص­ها و مبانی نظارت مالی با استفاده از اهرم­های مالی، نظام‌های مالی، میزان توانگری مالی و تجزیه و تحلیل صورت­های مالی امکان­پذیر است که  تمامی شرکت‌های بیمه حاضر در صنعت بیمه کشور باید به آن توجه داشته باشند.
بدیهی است اقدام در این راستا به‌طور تدریجی صورت گرفته و نباید به تهدید سرمایه­های ملی و دستاوردهای بیش از 70 سال تلاش صنعت بیمه کشور بیانجامد. از سوی دیگر و با درنظر گرفتن شرایط جدید اقتصادی و فضای کسب و کار در کشور لازم است به‌گونه‌ای عمل شود که بخش خصوصی به ادامه فعالیت تشویق شود. بنابراین حساسیت اقدام در این باره بدان حد است که هرگونه افراط و شتابزدگی می‌تواند به نادیده گرفتن پشتوانه­های مالی موجود در حفظ سرمایه ملی کشور انجامیده و اقدام توام با تفریط نیز منجر به کندی درخواست ملی در اجرای صحیح قانون اساسی است.

برای تغییر نقش دولت از مالکیت و مدیریت مستقیم شرکت‌های بیمه به سیاستگذاری، هدایت و نظارت بر آنها چه پیشنهادی دارید؟
رقابت سالم و جهت­دار شرکت‌های مختلف بیمه در راستای تحقق اهداف ملی در صورتی افزایش و رونق می‌یابد که دستگاه سیاستگذار و ناظر یعنی بیمه مرکزی ایران، قواعد فعالیت در این بازار را به‌صورتی صریح اعلام کرده و به اجرای صحیح آنها همت گمارد. بی­تردید سالم ماندن فضای کسب و کار از ایجاد رانت و یا حمایت­های ناخواسته از منافع بخشی از جامعه، درگرو اعمال دقت لازم از سوی بیمه مرکزی بوده و همچون دیگر فعالیت­های اقتصادی، نیازمند مطالعه و شناخت همه‌جانبه اقتصاد کشور است.
از یک سو انتظار از شرکت سهامی بیمه ایران به‌عنوان یک سازمان با سابقه آن است که با بهره‌گیری از توان و سرمایه خود در جهت رونق صنعت بیمه و به‌وجود آوردن امکان دسترسی تمامی هموطنان به پوشش‌های بیمه­ای مطلوب قدم بردارد و از سوی دیگر انتظار می­رود با درک مناسب از توان مالی و ظرفیت شبکه فروش بخش خصوصی، زمینه­های مشخص از فعالیت­های بیمه­ای برای این شرکت‌ها در نظر گرفته شود، به‌گونه­ای‌که مردم در کمال آزادی و احساس اعتماد بتوانند نسبت به انتخاب شریک تجاری خود اقدام کرده و احساس امنیت و آ‌رامش عمومی در جامعه تقویت شود.
در این مسیر، تعریف صحیح عوامل اقتصادی موثر و منافع مورد انتظار از سوی شرکت‌های بیمه و توجه مناسب به حفظ منافع عمومی، شالوده یک فعالیت رقابتی سالم است که می­تواند به رشد توام جامعه و سازمان بیانجامد و بی­تردید حمایت­­­های بی­دریغ وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی که همواره بر کارآمدی و توسعه صنعت بیمه تاکید داشته­اند، در موفقیت­های صنعت بیمه نقش اساسی داشته است.